Η παιωνία η κοράλλινος (τριαντάφυλλο των λιβαδιών), πολυετές βότανο με ρόδινα άνθη που ανθίζει την άνοιξη στα κωνοφόρα του Τροόδους, είναι γνωστή από την αρχαιότητα ως φυτό του Παίωνα, γιατρού των θεών του Ολύμπου, ενώ ο Θεόφραστος την συνδέει με προλήψεις για προστασία από το κακό μάτι και τη βασκανία, καθώς η ρίζα της θεωρείται φυλαχτό αν ξεριζωθεί νύχτα από άτομο αγνό.
--- Περισσότερα ---
Η παιωνία η κοράλλινος, γνωστή επίσης και µε τα ονόματα πηγουνιά, αλουπόχορτο, αρκοψατζιή και τριαντάφυλλο των λιβαδιών, ανήκει στην οκογένεια των Παιωνίδων.
Είναι φυτό µε πολυετές κοντό ρίζωμα και κονδυλώματα. Τα φύλλα του είναι έμμισχα, 3-7 πτερόσχιδα µε προµήκη ελλειπτικά φυλλάρια.
Τα άνθη του βρίσκονται σε μακρύ κοινό µίσχο μονήρη ή σε µικρές οµάδες και είναι ρόδινα, μεγάλα µε 5-6 ωοειδή πέταλα. Ο καρπός του είναι τριχωτό καρπίδιο, που περιβάλλει τους σκουρόχρωµους στρογγύλους σπόρους του.
Ανθίζει κατά τους µήνες Απρίλη και Μάη και το βρίσκουμε στα κωνοφόρα δάση του Τροόδους. Είναι κοινό στον Πρόδρομο και Πολύστιπο, αραιά το βρίσκουμε και στην πλατεία Τροόδους.
Στην Κύπρο έχει μεταφερθεί από τους Μεδιανούς μοναχούς, που γνωρίζοντας τη χρησιμότητα του σαν βότανο, το έφεραν για φαρμακευτικούς σκοπούς, µε τα χρόνια όµως ξαπλώθηκε και το βρίσκουμε να φυτρώνει άγριο, στις περιοχές αυτές που οι εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του.
Το φυτό είναι γνωστό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες από τα πανάρχαια χρόνια. Ο Όμηρος αναφέρει ότι ο Παίων, γιατρός των θεών του Ολύμπου, χρησιμοποίησε το φυτό αυτό για να θεραπεύσει τον Πλούτο.
Ο Θεόφραστος αναφέρει ότι δεν πρέπει να ξεριζώνεις παιώνια στο δάσος την ηµέρα, γιατί το πουλί δρυοκολάπτης θα σου ξεριζώσει τα μάτια. Η παιώνια είναι συνδεδεμένη και µε άλλες λαϊκές προκαταλήψεις και δυσειδαιµονίες.
Πίστευαν ότι η ρίζα της, αν ξεριζωθεί νύχτα µε αστροφεγγιά από άτοµο αγνό, γίνεται ένα φυλακτό ή χαϊμαλί και όσοι το έχουν πάνω τους δεν αρρωσταίνουν, ακόµη δε ότι απομακρύνει κάθε βασκανιά από πάνω τους.