Η λυγαριά (λυγός, αγνιά, ακνιά, μυριτζιά) είναι πολυετής, φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο ύψους έως 2 μέτρα, με παλαμόλοβα φύλλα και μικρά βιολετιά, ρόδινα ή άσπρα άνθη. Ο καρπός της μοιάζει με μαύρο πιπέρι. Ανθίζει από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο και φύεται σε υγρά, αμμώδη εδάφη. Από την αρχαιότητα συνδέεται με την αγνότητα. Στους αρχαίους και μεσαιωνικούς χρόνους χρησιμοποιήθηκε για να απομακρύνει πειρασμούς, με τους μοναχούς να παρασκευάζουν σιρόπι από τους καρπούς της.

--- Περισσότερα ---

Ο αγνός ο λυγός, η γνωστή αγνιά ή ακνιά, µυριτζιά και λυγαριά, ανήκει στην οικογένεια των Βερβενίδων.

Είναι πολυετές, φυλλοβόλο και πολύκλωνο μικρό δένδρο η θάμνος, που µπορεί να φθάσει τα 2 µέτρα ύψος. Έχει φύλλα αντίθετα µε μακρύ µίσχο, παλαμόλοβα µε 5-7 στενόµακρους λοβούς, χνουδωτά στην κάτω επιφάνεια.

Τα άνθη του είναι µικρά βιολετιά, ρόδινα ή άσπρα και βρίσκονται σε ακραίες διακλαδισµένες ταξιανθίες. Ο καρπός του είναι μαύρη δρύπη και μοιάζει µε το μαύρο πιπέρι.

Ανθίζει από τον Ιούνη µέχρι το Δεκέμβρη και το συναντούμε σε υγρά και αμμώδη εδάφη, κυρίως στα πεδινά.

Γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια, η λυγαριά συμβόλιζε την αγνότητα. Καταγράφεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες, κατά τα Ελευσίνια, όταν γιόρταζαν τα Θεσμοφόρια, για να µην μπαίνουν στον πειρασμό, όταν θα έβλεπαν τα νεαρά κορίτσια και τις ιέρειες, έστρωναν το βράδυ να κοιμηθούν τα «παρθενικά» κρεβάτια, όπως τα αποκαλούσαν, καμωμένα µε ανθισμένες κορυφές λυγαριάς, γιατί πίστευαν ότι η λυγαριά απομάκρυνε τους πειρασμούς.

Η λυγαριά θεωρείται ότι κατευνάζει τις σεξουαλικές ορμές. Κατά το Μεσαίωνα οι σπόροι της λυγαριάς αποκαλούνταν «το πιπέρι των μοναχών» για την ιδιότητα αυτή της λυγαριάς, ελέγετο δε ότι οι μοναχοί έφτιαχναν από τους καρπούς της λυγαριάς ένα σιρόπι που το έπαιρναν, γιατί πίστευαν ότι απομακρύνει τους πειρασμούς.

Οι καρποί της λυγαριάς έχουν κατευναστικές, διουρητικές και ορεκτικές ιδιότητες, ενώ χρησιμοποιούνται για στομαχικούς πόνους, υστερία, ανορεξία και προβλήματα του ουροποιητικού. Τα φύλλα και οι σπόροι, σε μορφή καταπλάσματος, καταπραΰνουν σπυριά, αποστήματα, φιδιές και φλεγμονές ματιών. Τα άνθη της διώχνουν τις μύγες, οι ανθισμένες κορυφές προστατεύουν τις κλώσσες από τα «φτειρούθκια», και το φυτό είναι άριστο μελισσοκομικό. Τα κλαδιά χρησιμοποιούνται στην καλαθοπλεκτική.

--- Περισσότερα ---

Οι καρποί της έχουν κατευναστικές, διουρητικές και ορεκτικές ιδιότητες και συστήνονται σε στομαχικούς πόνους, σε υστερία, σε άτοµα πού έχουν χρίσει πρόσφατα από αγαπημένο πρόσωπο, σε ανορεξίες και προβλήματα του ουροποιητικού συστήματος.

Τα φύλλα και οι σπόροι της λειωμένοι σαν κατάπλασµα, βοηθούν να διαλυθούν σπυριά, αποστήµατα και αιµατάδες, καταπραΰνουν τους πόνους από δάγκωμα φιδιού, καταπραΰνουν και θεραπεύουν τις φλεγμονές των ματιών.

Τα άνθη της διώχνουν τις μύγες, μάλιστα αναφέρεται ότι οι μύγες είτε φεύγουν είτε αν καθίσουν στα άνθη αυτά, ψοφούν. Χρησιμοποιούνται οι ανθισμένες κορυφές της στα χωριά στη φωλιά της κλώσσας, για να την προφυλάξουν από τα «φτειρούθκια».

Είναι ένα πολύ καλό µελισσοκομικό φυτό. Τα κλαδιά της χρησιμοποιούνται στην καλαθοπλεκτική για να κατασκευάσουν καλάθια, κοφίνια, κυψέλες και άλλα πρακτικά είδη.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΚΑΨΟΥΛΑΣ:

1 με 2 κάψουλες, πίνετε 1 φορές την ημέρα, για προληπτικούς σκοπούς

ή

1 με 2 κάψουλες, πίνετε 3 φορές την ημέρα, για θεραπευτική δόση.

*Μην υπερβαίνεται την ημερήσια δόση.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Το φοενίκουλο το κοινό ή γνωστό σαν µάρανθος ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδανθών. Ανήκει επίσης στην κατηγορία των αρωματικών φυτών.

Είναι φυτό πολυετές και το βρίσκουμε να φυτρώνει κατά µήκος των δρόμων, στις όχθες των ποταμών, σε περβόλια και σε καλλιεργημένες και ακαλλιέργητες εκτάσεις.

Εκτός από το άγριο, βρίσκουμε και το καλλιεργημένο να πωλείται σε φρουταγορές, χωρίς το τόσο έντονο άρωμα που χαρακτηρίζει τον άγριο. Τα φύλλα του είναι περίβλαστα στη βάση του φυτού, σύνθετα µε γραμμοειδή φυλλάρια.

Ο ανθοφόρος βλαστός του είναι ψηλός µέχρι και 2 µέτρα, µε αρκαίες διακλαδώσεις. Τα άνθη του είναι μικρά, κιτρινωπά και βρίσκονται σε ακραία σκιάδια.

Ο καρπός του είναι καστανωπός, µακρόστενος, ελλειψοειδής και έχει γλυκιά, αρωματική γεύση. Η ρίζα του είναι άσπρη, µακρόστενη και σαρκώδης. Όλα τα µέρη του φυτού είναι αρωματικά.

Είναι από τα παραδοσιακά αρωματικά φυτά του τόπου µας, που είχαν τη θέση τους σε µια γωνιά του κήπου κάθε σπιτιού, συνήθεια που τη βρίσκουμε ακόμη σε αρκετά χωριά µας.

Το φυτό αυτό είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Οι Κινέζοι το θεωρούσαν σαν αντίδοτο στο δηλητήριο των φιδιών και γενικά για όλα τα δηλητήρια.

Οι Έλληνες το θεωρούσαν σαν σύμβολο επιτυχίας, έννοια που συνδέεται µε την έκβαση της μάχης του Μαραθώνα, που είναι µια τοποθεσία που έχει πάρει το όνομα της από τα πολλά φυτά µάρανθου που φυτρώνουν εκεί.

Ο Πλίνιος καταγράφει 22 ιδιότητες του φυτού και συμπληρώνει ότι τα φίδια τρώνε µάρανθο πριν αλλάξουν το δέρμα τους.

Ο Διοσκουρίδης αναφέρεται στις διουρητικές του ιδιότητες. Αναφορές για τη χρησιμότητα του έχουμε και από τους Αιγυπτίους και τις Ινδίες.

Σε ένα σύγγραμμα του 18ου αιώνα αναφέρεται ότι το κρέας και τα ψάρια, όταν μαγειρευτούν µε µάρανθο, γίνονται ευκολοχώνευτα.

Στο ιατροσοφικό Μαχαιρά αναφέρεται ότι τα φίδια αγαπούν το µάρανθο.

Να σημειώσουμε ότι από σύγχρονες έρευνες γύρω από τις ιδιότητες του µάρανθου έχει εξακριβωθεί ότι καταπολεμά το δηλητήριο των μανιταριών και έχει ευεργετικές ιδιότητες σε παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος.

Περιέχουν αιθέριο λάδι µε κύρια συστατικά την ανηθόλη και τη φενχόνη, στην τελευταία οφείλεται και η χαρακτηριστική του μυρωδιά, φλαβονοειδή, λιπαρό λάδι, λευκωματούχες ουσίες, σάκχαρο, κάλιο και άλλα συστατικά.

Λόγω των θεραπευτικών πλεονεκτημάτων και ευεξίας στο μυαλό, το αιθέριο έλαιο μάραθου χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία. Γενικά, συνιστάται να το χρησιμοποιείτε ως μασάζ και ως άρωμα δωματίου για να εξουδετερώσετε την ένταση και την κούραση.

Οι ενοχλήσεις που σχετίζονται με το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο πιστεύεται επίσης ότι βοηθούνται. Περιέχει ισχυρές αντιβακτηριακές και τονωτικές ιδιότητες για το δέρμα.

Για να μειώσετε το άγχος και την ένταση, ανακατέψτε 100 ml ελαίου αμυγδάλου με 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο μάραθου.

Μπορούμε να νιώσουμε γαλήνη και να μειώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την ενόχληση, απλώνοντας μερικές σταγόνες από το μείγμα στο μέτωπό μας το βράδυ κάνοντας μαλάξεις με κυκλικές και απαλές κινήσεις.

 Περίοδος: H εισπνοή αιθέριων ελαίων, μπορεί να προσφέρει θεραπευτικά οφέλη. Μπορείς να διαλύσεις το αιθέριο έλαιο σε ένα φυσιολογικό ή αλατισμένο διάλυμα. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της έντασης του αιθέριου ελαίου και να προστατεύσει τα αεραγωγά σου. Πάντοτε κρατάτε μία λογική απόσταση ασφαλείας, περίπου 3 έως 5 δάχτυλα.

*Προσαρμογή στις ανάγκες σου: Αρχίστε με μικρή δόση: Ξεκίνα με μικρή ποσότητα αιθέριου ελαίου και δοκίμασε την αντίδρασή σου. Μπορείς να ξεκινήσεις με μία-δύο εκπνοές και να παρατηρήσεις πώς αισθάνεσαι. Αυξήστε σταδιακά τον αριθμό των εκπνοών: Αν δεν αντιμετωπίζεις καμία αρνητική αντίδραση, μπορείς να αυξήσεις σταδιακά τον αριθμό των εκπνοών. Μπορείς να προσθέσεις μερικές επιπλέον εκπνοές κάθε φορά που το χρησιμοποιείς.

Tα αιθέρια έλαια μας δεν πρέπει να καταναλώνονται από το στόμα. Επειδή τα αιθέρια έλαια μας είναι 100 % αγνά, φυσικά και ισχυρά, θα πρέπει να αραιωθούν με λάδι φορέα πριν τα εφαρμόσουμε απευθείας στο δέρμα. Πρέπει να φυλάσσονται ασφαλείς και μακριά από παιδιά.

Η μεγαλύτερη προφύλαξη είναι να κάνετε ένα τεστ αλλεργίας στον εαυτό σας πριν χρησιμοποιήσετε ένα αιθέριο έλαιο, απλώνοντας μια σταγόνα από ένα μείγμα 1 % του αιθέριου ελαίου σε λάδι μεταφοράς, στο χέρι για 48 ώρες.

Αποφύγετε την εφαρμογή οποιουδήποτε αιθέριου ελαίου στα μάτια καθώς είναι μια ευαίσθητη περιοχή, είτε είναι αραιωμένο σε λάδι φορέα, είτε χρησιμοποιείται μόνο του.

Τα αιθέρια έλαια εσπεριδοειδών είναι φωτοευαίσθητα και μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα, επομένως περιμένετε έξι ώρες μετά τη χρήση τους  πριν βγείτε έξω στο φως και ακτίνες του ήλιου.

Πολλές χημικές ουσίες που περιέχονται στο νερό της βρύσης εξατμίζονται σε πολύ χαμηλότερη θερμοκρασία από  ότι το αιθέριο λάδι. Όταν παίρνετε ένα ζεστό ντους αυτές οι χημικές ουσίες μπορούν να στραφούν σε αέρια μορφή και εύκολα εισπνέονται. Μία τέτοια χημική ουσία είναι το χλώριο. Όταν εξατμίζεται μαζί με άλλες χημικές ουσίες που περιέχονται στο νερό, μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε χλωροφόρμιο. Όταν εισπνέεται, μαζί με τον ατμό από το ντους, τα αέρια αυτά μπορούν να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Εκείνοι που είναι ευαίσθητοι, μπορούν να αγοράσουν ειδικά φίλτρα που εφαρμόζουν στο ντους, έτσι ώστε να μειώσει την ποσότητα των χημικών ουσιών.

Σημείωση:

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε αυστηρά απαραίτητη η συμβουλή ειδικού, πριν από την χρήση οποιουδήποτε αιθέριου λαδιού και για οποιονδήποτε λόγο.

Επίσης συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Ο αγνός ο λυγός, η γνωστή αγνιά ή ακνιά, µυριτζιά και λυγαριά, ανήκει στην οικογένεια των Βερβενίδων.

Είναι πολυετές, φυλλοβόλο και πολύκλωνο μικρό δένδρο η θάμνος, που µπορεί να φθάσει τα 2 µέτρα ύψος. Έχει φύλλα αντίθετα µε μακρύ µίσχο, παλαμόλοβα µε 5-7 στενόµακρους λοβούς, χνουδωτά στην κάτω επιφάνεια.

Τα άνθη του είναι µικρά βιολετιά, ρόδινα ή άσπρα και βρίσκονται σε ακραίες διακλαδισµένες ταξιανθίες. Ο καρπός του είναι μαύρη δρύπη και μοιάζει µε το μαύρο πιπέρι.

Ανθίζει από τον Ιούνη µέχρι το Δεκέμβρη και το συναντούμε σε υγρά και αμμώδη εδάφη, κυρίως στα πεδινά.

Γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια, η λυγαριά συμβόλιζε την αγνότητα. Καταγράφεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες, κατά τα Ελευσίνια, όταν γιόρταζαν τα Θεσμοφόρια, για να µην μπαίνουν στον πειρασμό, όταν θα έβλεπαν τα νεαρά κορίτσια και τις ιέρειες, έστρωναν το βράδυ να κοιμηθούν τα «παρθενικά» κρεβάτια, όπως τα αποκαλούσαν, καμωμένα µε ανθισμένες κορυφές λυγαριάς, γιατί πίστευαν ότι η λυγαριά απομάκρυνε τους πειρασμούς.

Η λυγαριά θεωρείται ότι κατευνάζει τις σεξουαλικές ορμές. Κατά το Μεσαίωνα οι σπόροι της λυγαριάς αποκαλούνταν «το πιπέρι των μοναχών» για την ιδιότητα αυτή της λυγαριάς, ελέγετο δε ότι οι μοναχοί έφτιαχναν από τους καρπούς της λυγαριάς ένα σιρόπι που το έπαιρναν, γιατί πίστευαν ότι απομακρύνει τους πειρασμούς.

Οι καρποί της έχουν κατευναστικές, διουρητικές και ορεκτικές ιδιότητες και συστήνονται σε στομαχικούς πόνους, σε υστερία, σε άτοµα πού έχουν χρίσει πρόσφατα από αγαπημένο πρόσωπο, σε ανορεξίες και προβλήματα του ουροποιητικού συστήματος.

Τα φύλλα και οι σπόροι της λειωμένοι σαν κατάπλασµα, βοηθούν να διαλυθούν σπυριά, αποστήµατα και αιµατάδες, καταπραΰνουν τους πόνους από δάγκωμα φιδιού, καταπραΰνουν και θεραπεύουν τις φλεγμονές των ματιών.

Τα άνθη της διώχνουν τις μύγες, μάλιστα αναφέρεται ότι οι μύγες είτε φεύγουν είτε αν καθίσουν στα άνθη αυτά, ψοφούν. Χρησιμοποιούνται οι ανθισμένες κορυφές της στα χωριά στη φωλιά της κλώσσας, για να την προφυλάξουν από τα «φτειρούθκια».

Είναι ένα πολύ καλό µελισσοκομικό φυτό. Τα κλαδιά της χρησιμοποιούνται στην καλαθοπλεκτική για να κατασκευάσουν καλάθια, κοφίνια, κυψέλες και άλλα πρακτικά είδη.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ:  20 σταγόνες μαζί με 1cm νερό μόνο (μέσα σε ένα ποτήρι και πίνετε)

*Πίνετε 1 φορά την ημέρα για απλή πρόληψη ή πίνετε 3 φορές την ημέρα για θεραπεία.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Ο μάραθος, παραδοσιακό αρωματικό φυτό με διουρητικές και αποτοξινωτικές ιδιότητες, θεωρούνταν από τους Κινέζους αντίδοτο σε δηλητήρια φιδιών, συνδέθηκε με τη μάχη του Μαραθώνα και αναγνωρίστηκε από Πλίνιο, Αιγύπτιους και Ινδούς για τις θεραπευτικές του χρήσεις.

--- Περισσότερα ---

Το φοενίκουλο το κοινό ἡ γνωστό σαν µάρανθος ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδανθών. Ανήκει επίσης στην κατηγορία των αρωματικών φυτών.

Είναι φυτό πολυετές και το βρίσκουμε να φυτρώνει κατά µήκος των δρόμων, στις όχθες των ποταμών, σε περβόλια και σε καλλιεργημένες και ακαλλιέργητες εκτάσεις.

Εκτός από το άγριο, βρίσκουμε και το καλλιεργημένο να πωλείται σε φρουταγορές, χωρίς το τόσο έντονο άρωμα που χαρακτηρίζει τον άγριο. Τα φύλλα του είναι περίβλαστα στη βάση του φυτού, σύνθετα µε γραμμοειδή φυλλάρια.

Ο ανθοφόρος βλαστός του είναι ψηλός µέχρι και 2 µέτρα, µε αρκαίες διακλαδώσεις. Τα άνθη του είναι μικρά, κιτρινωπά και βρίσκονται σε ακραία σκιάδια.

Ο καρπός του είναι καστανωπός, µακρόστενος, ελλειψοειδής και έχει γλυκιά, αρωματική γεύση. Η ρίζα του είναι άσπρη, µακρόστενη και σαρκώδης. Όλα τα µέρη του φυτού είναι αρωματικά,

Είναι από τα παραδοσιακά αρωματικά φυτά του τόπου µας, που είχαν τη θέση τους σε µια γωνιά του κήπου κάθε σπιτιού, συνήθεια που τη βρίσκουμε ακόμη σε αρκετά χωριά µας.

Το φυτό αυτό είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Οι Κινέζοι το θεωρούσαν σαν αντίδοτο στο δηλητήριο των φιδιών και γενικά για όλα τα δηλητήρια.

Οι Έλληνες το θεωρούσαν σαν σύμβολο επιτυχίας, έννοια που συνδέεται µε την έκβαση της μάχης του Μαραθώνα, που είναι µια τοποθεσία που έχει πάρει το όνομα της από τα πολλά φυτά µάρανθου που φυτρώνουν εκεί.

Ο Πλίνιος καταγράφει 22 ιδιότητες του φυτού και συμπληρώνει ότι τα φίδια τρώνε µάρανθο πριν αλλάξουν το δέρμα τους. Ο Διοσκουρίδης αναφέρεται στις διουρητικές του ιδιότητες.

Αναφορές για τη χρησιμότητα του έχουμε και από τους Αιγυπτίους και τις Ινδίες.

Σε ένα σύγγραμμα του 18ου αιώνα αναφέρεται ότι το κρέας και τα ψάρια, όταν μαγειρευτούν µε µάρανθο, γίνονται ευκολοχώνευτα.

Στο ιατροσοφικό Μαχαιρά αναφέρεται ότι τα φίδια αγαπούν το µάρανθο.

Να σημειώσουμε ότι από σύγχρονες έρευνες γύρω από τις ιδιότητες του µάρανθου έχει εξακριβωθεί ότι καταπολεμά το δηλητήριο των μανιταριών και έχει ευεργετικές ιδιότητες σε παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος.

Ο μάρανθος, πλούσιος σε ανηθόλη και φενχόνη, βοηθά στην πέψη, τονώνει το νευρικό σύστημα, ανακουφίζει ουροποιητικά και αναπνευστικά προβλήματα, ρυθμίζει τις εμμηνορροϊκές ανωμαλίες και έχει αντιφλογιστικές ιδιότητες, ενώ οι σπόροι του μειώνουν πείνα και κακοσμία.

--- Περισσότερα ---

Περιέχουν αιθέριο λάδι µε κύρια συστατικά την ανηθόλη και τη φενχόνη, στην τελευταία οφείλεται και η χαρακτηριστική του μυρωδιά, φλαβονοειδή, λιπαρό λάδι, λευκωματούχες ουσίες, σάκχαρο, κάλιο και άλλα συστατικά.

Γενικά ο µάρανθος είναι ένα φαρμακευτικό φυτό που χρησιμοποιείται για τις παθήσεις του αναπνευστικού, ιδιαίτερα του γαστρεντερικού και του ουροποιητικού συστήματος. Δε σταματούν όμως µέχρι εδώ οι ευεργετικές του Ιδιότητες.

Αναλυτικά αυτές είναι.

- Τονωτικές: τονώνει το νευρικό σύστημα και αυξάνει τη δυνατότητα του οργανισμού για δουλειά.

«Υπερτασικές: είναι από τα λίγα βότανα που ψηλώνουν την πίεση.

«Ορεκτικές: ανοίγει την όρεξη και βοηθά σε νευρικές ανορεξίες.

«Διουρητικές: βοηθά σε δυσκολία ούρησης, σε πέτρες στα νεφρά διαλύοντας τες και βοηθώντας στην απόρριψη τους, σε κυστίτιδες και σε αρθριτικά.

«Χωνευτικές: εκτός από την ιδιότητα του να κάνει τα φαγητά ευκολοχώνευτα, όταν αυτά ετοιμαστούν µε την προσθήκη µάρανθου, βοηθά στη χώνεψη των λιπαρών ουσιών και µε τον τρόπο αυτό ρίχνει το επίπεδο λίπους στο αίμα, όπως χοληστερόλη και τριγλυκερίδια, βοηθά σε προσπάθειες για αδυνάτισμα και ενεργοποιεί τα έντερα σε περιπτώσεις ατονίας.

- Σπασμολυτικές: βοηθά σε κολικούς των νεφρών και των εντέρων, σε ανεξήγητους κοιλόπονους στα παιδιά, σε αέρια στο στομάχι και στα έντερα, σε παράσιτα, σε νευρικούς εμετούς και αναγούλες και φουσκώματα.

- Αποχρεμπτικές: σε περιπτώσεις βήχα, φλεγμάτων, κοκίτη και ερεθισμούς του αναπνευστικού συστήματος, όπως λαρυγγίτιδα και φαρυγγίτιδα.

- Αντιασθματικές: σε κρίση άσθματος και µε µικρές ποσότητες σπόρων µάρανθου και εισπνέει τον καπνό ο ασθµατικός και ανακουφίζεται.

- Εμμηναγωγές: ρυθμίζει τις ανωμαλίες περιόδου, ειδικά την καθυστέρηση περιόδου.

- Γαλακταγωγικές: είναι ένα από τα βότανα που βοηθά τις λεχώνες να αυξήσουν το γάλα τους,

- Αντιφλογιστικές: το νερό των σπόρων του µε εξωτερική χρήση βοηθά σε δερματικές φλογώσεις και σε πονεμένα μάτια, σε περιπτώσεις μάλιστα που οι φλογώσεις απειλούν µε τύφλωση.

Τέλος πιστεύεται ότι έχει αφροδισιακές ιδιότητες.

Οι σπόροι του, όντας έντονα αρωματικοί, βοηθούν στον αρωματισμό του στόματος, ειδικά σε προβλήματα κακοσμίας του στόματος και βοηθούν επίσης τα άτομα που θέλουν να κάνουν δίαιτα αδυνατίσματος γιατί µασώντας τους σπόρους αυτούς καταλαγιάζει το αίσθημα πείνας που νιώθουν όταν ξεκινούν µια κούρα αδυνατίσματος.

Αξίζει τον κόπο να αναφέρουμε ότι οι σπόροι από µάρανθο ήταν ένα από τα πράγματα που μετέφεραν παλιά οι στρατιώτες µαζί τους, ειδικά όταν ξεκινούσαν σε μακρινές εκστρατείες, γιατί µε αυτούς καταλάγιαζαν την πείνα τους.

Το κατάπλασμα από λειωμένα φύλλα του, βοηθά σε µαστίτιδες να διαλυθεί η φλεγμονή. Το ίδιο βοηθά σε δαγκώματα εντόμων, φιδιών, σε σπυράκια και πληγές.

Ο µάρανθος χρησιμοποιείται φρέσκος και ξηρός, ωµός και µαγειρευµένος.

Σε σαλάτες φρέσκος σαν λαχανικό, ξηρός σαν άρτυμα σε φαγητά, σούπες και σάλτσες για τις ορεκτικές και χωνευτικές του ιδιότητες.

Δοσολογία: 20 σταγόνες σε μισό ποτήρι νερό, πρωί, μεσημέρι και βράδυ.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Η σµεουριά ή το φραμπουάζ ανήκει στην οικογένεια των Ροδίδων.

Είναι ηµίθαµνος, µε πολυετές ρίζωµα που έρπει, µε λεπτά µονοετή, άγονα κλαδιά και διοτή ξυλώδη, γόνιμα κλαδιά που φθάνουν τα 2.5 µέτρα.

Έχει φύλλα σύνθετα µε 5-7 ωοειδή, οδοντωτά φυλλάρια. Τα άνθη του είναι άσπρα και βρίσκονται σε µικρές ακραίες ταξιανθίες.

Ο καρπός τους είναι μούρο µε πολλές µικρές κυψέλες, άσπρο ή ρόδινο ανάλογα µε την ποικιλία. Ανθίζει από τον Ιούνη µέχρι τον Αύγουστο και το συναντούμε στα ημιορεινά, σε ιδιωτική καλλιέργεια στην περιοχή του Μαχαιρά.

Είναι από τα εισαγόμενα φυτά που φαίνεται ότι έχουν καλές προοπτικές καλλιέργειας τους, φθάνει να επεκταθούν.

Στην Ευρώπη είναι συνηθισμένος αυτοφυής ηµίθαµνος που συνάµα καλλιεργείται για τα ωφέλιμα φρούτα του. Τα φρούτα τους μπορούμε να τα βρούμε κατεψυγμένα να πωλούνται σε υπεραγορές.

Από παλιές καταγραφές, βλέπουμε ότι τα χρησιμοποιούσαν βρασμένα σε ξύδι σε επιδημίες πανούκλας και σαν δόλωμα για να συλλάβουν αρκούδες, που λατρεύουν τα μούρα τους.

Είναι η «βάτος η ιδαία» του Διοσκουρίδη, που την αποκαλούσαν έτσι γιατί αφθονούσε στην Ίδη της Φρυγίας.

Τα φύλλα περιέχουν φλαβονοειδή, ταννίνη, βιταμίνη C, καροτίνη, οργανικά οξέα και άλλα συστατικά.

Τα μούρα τους περιέχουν γλυκόζη, φρουκτόζη και ζαχαρόζη, οργανικά οξέα, ταννίνη, πηκτίνη, ανθοκυανικές χρωστικές ουσίες, βιταμίνη C, καροτίνη και άλλα συστατικά.

ΕΓΧΥΜΑ: Αφήνουμε τα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό, τα σουρώνουμε και πίνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 1 με 2 κουταλάκια βότανο, σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού με νερό και πίνουμε 3 φορές την ημέρα. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για πέταλα, άνθη, φύλλα και όλα τα αρωματικά βότανα.

*ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: Για εξοικονόμηση χρόνου, από το προηγούμενο βράδυ ή το πρωινό μας, ετοιμάζουμε ένα (ολοήμερο) ρόφημα, το βάζουμε σε γυάλινο μπουκάλι ή παγούρι, και το πίνουμε ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, καθόλη την περίοδο της ημέρας (από το πρωί έως το βράδυ).

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 3 με 6 κουταλάκια βότανο, σε ποσότητα 3 φλυτζάνια του τσαγιού νερό, το φτιάχνουμε μόνο 1 φορά και το πίνουμε έως ότου τελειώσει.

* Συμβουλές & Μυστικά :

ΆΝΘΗ:  

Αφέψημα από τα άνθη της έχουν αντισκορβουτικές και αντισηπτικές ιδιότητες και βοηθούν σε ερεθισµένα µάτια και σε προβλήµατα ακµής.

ΑΦΈΨΗΜΑ:

Βράζουµε για πέντε λεπτά, 2-3 κουταλιές της σούπας σε δύο ποτήρια νερό, σουρώνουµε και πίνουμε 2 µέχρι 5 ποτήρια την ηµέρα.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΆ:

Εξωτερικά το αφέψημα αυτό χρησιµοποιείται µε κοµπρέσες σε ερεθισµένα µάτια.

ΜΟΎΡΑ:

Τα μούρα τους είναι θρεπτικά, τονωτικά, δροσιστικά, εφιδρωτικά, αντιπυρετικά και στυπτικά. Τρώγονται φρέσκα ή σε σιρόπι τους που έχει τις ίδιες ιδιότητες.

ΣΙΡΌΠΙ:

Το σιρόπι τους µπορεί να ετοιμαστεί µε δύο συνταγές.

1η συνταγή

Αφήνουμε μισό κιλό μούρα σε µισό λίτρο ξύδι και µε µισό κιλό ζάχαρη για µια νύχτα στο ψυγείο. Την επαύριο ανακατεύουμε καλά και τα βράζουµε σε σιγανή φωτιά ανακατεύοντάς τα συνεχώς. Στραγγίζουµε, σουρώνουµε για να µη μείνουν στερεά κομμάτια και το φυλάμε σε καλά κλεισμένα μπουκάλια στο ψυγείο. Πίνουµε ένα κουτάλι της σούπας από το σιρόπι αυτό διαλυμένο σε ένα ποτήρι νερό.

2η συνταγή

Λείωνουμε τα μούρα και τα αφήνουμε να γίνει ζύμωση για 5 ηµέρες σε θερµοκρασία δωματίου. Σουρώνουμε και παίρνουµε το χυµό τους. Προσθέτουμε για κάθε 5 µέρη χυμού 7 µέρη ζάχαρη και δένουµε σε χαμηλή φωτιά το σιρόπι, το φυλάµε σε μπουκάλια στο ψυγείο και παίρνουμε µια κουταλιά της σούπας διαλυμένη σε ένα ποτήρι νερό.

ΈΓΧΥΜΑ:

Αφήνουμε 1 καλά γεµάτη κουταλιά της σούπας ξηρά μούρα σε 3 ποτήρια καυτό νερό για 10 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουµε το υγρό κατά τη διάρκεια µιας ημέρας.

ΦΎΛΛΑ:

Τα φύλλα της έχουν εφιδρωτικές ιδιότητες και το έγχυμα τους χρησιμοποιείται σε γρίπες και κρυολογήματα.

Το αφέψημα τους χρησιµοποιείται µε γαργάρες για πονόλαιµους, άφθες και φλεγμονές του αναπνευστικού, µε πλύσεις και κοµπρέσες σε κνισµό και δερµατικά εξανθήµατα και σε ερεθισμούς των ματιών.

ΈΓΧΥΜΑ:

Αφήνουμε 40-50 γραμμάρια φύλλα σε ένα λίτρο καυτό νερό, για 10 λεπτά, σουρώνουµε, γλυκαίνουµε κατά βούληση και πίνουµε όσο μπορούμε, ζεστό.

Η απλοποιημένη δοσολογία του εγχύματος είναι 1 κουταλιά της σούπας για κάθε 3 ποτήρια καυτό νερό.

ΑΦΈΨΗΜΑ:

Βράζουµε 50 γραμμάρια φύλλα σε ένα λίτρο νερό για 5 λεπτά, αφήνουμε για ακόµη 10 λεπτά σκεπασµένο, σουρώνουµε και το χρησιμοποιούμε µε εξωτερική χρήση.

Ένα θαυμάσιο καταπραϋντικό, υπνωτικό και χωνευτικό τσάι είναι και το ακόλουθο μείγμα βοτάνων, κατάλληλο για όλες τις ηλικίες, ακόµη και για µικρά παιδιά.

ΜΕΙΚΤΌ ΈΓΧΥΜΑ ΒΟΤΆΝΩΝ:

Αναμειγνύουμε καλά ίσα µέρη από τα εξής βότανα: φύλλα σµεουριάς, φράουλας, κολλιτσίδας µελισσόχορτου, βάτου και ανθισμένες κορυφές φλαμουριάς.

Από το μείγμα αυτό βάζουμε 1 κουταλιά της σούπας, σε 2 ποτήρια καυτό νερό, αφήνουμε για δέκα λεπτά σουρώνουµε, γλυκαίνουµε κατά βούληση και πίνουμε το βράδυ πριν τον ύπνο.

Τα φύλλα της σµεουριάς και της βατομουριάς όταν βράσουν µε στάχτη δένδρων, δίδουν ένα αφέψημα, που όταν το χρησιμοποιήσουμε για λούσιμο των μαλλιών, τα βάφουν μαύρα.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Η γεύση προέρχεται από έλαια στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών. Το κόψιμο ή η άλεση σπάει τα κυτταρικά τοιχώματα και απελευθερώνει τη γεύση.

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

Η ξήρανση των βοτάνων σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει απώλεια γεύσης και ιδιοτήτων.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Το φοενίκουλο το κοινό ἡ γνωστό σαν µάρανθος ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδανθών. Ανήκει επίσης στην κατηγορία των αρωματικών φυτών.

Είναι φυτό πολυετές και το βρίσκουμε να φυτρώνει κατά µήκος των δρόμων, στις όχθες των ποταμών, σε περβόλια και σε καλλιεργημένες και ακαλλιέργητες εκτάσεις.

Εκτός από το άγριο, βρίσκουμε και το καλλιεργημένο να πωλείται σε φρουταγορές, χωρίς το τόσο έντονο άρωμα που χαρακτηρίζει τον άγριο. Τα φύλλα του είναι περίβλαστα στη βάση του φυτού, σύνθετα µε γραμμοειδή φυλλάρια.

Ο ανθοφόρος βλαστός του είναι ψηλός µέχρι και 2 µέτρα, µε αρκαίες διακλαδώσεις. Τα άνθη του είναι μικρά, κιτρινωπά και βρίσκονται σε ακραία σκιάδια.

Ο καρπός του είναι καστανωπός, µακρόστενος, ελλειψοειδής και έχει γλυκιά, αρωματική γεύση. Η ρίζα του είναι άσπρη, µακρόστενη και σαρκώδης. Όλα τα µέρη του φυτού είναι αρωματικά,

Είναι από τα παραδοσιακά αρωματικά φυτά του τόπου µας, που είχαν τη θέση τους σε µια γωνιά του κήπου κάθε σπιτιού, συνήθεια που τη βρίσκουμε ακόμη σε αρκετά χωριά µας.

Το φυτό αυτό είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Οι Κινέζοι το θεωρούσαν σαν αντίδοτο στο δηλητήριο των φιδιών και γενικά για όλα τα δηλητήρια.

Οι Έλληνες το θεωρούσαν σαν σύμβολο επιτυχίας, έννοια που συνδέεται µε την έκβαση της μάχης του Μαραθώνα, που είναι µια τοποθεσία που έχει πάρει το όνομα της από τα πολλά φυτά µάρανθου που φυτρώνουν εκεί.

Ο Πλίνιος καταγράφει 22 ιδιότητες του φυτού και συμπληρώνει ότι τα φίδια τρώνε µάρανθο πριν αλλάξουν το δέρμα τους. Ο Διοσκουρίδης αναφέρεται στις διουρητικές του ιδιότητες.

Αναφορές για τη χρησιμότητα του έχουμε και από τους Αιγυπτίους και τις Ινδίες.

Σε ένα σύγγραμμα του 18ου αιώνα αναφέρεται ότι το κρέας και τα ψάρια, όταν μαγειρευτούν µε µάρανθο, γίνονται ευκολοχώνευτα.

Στο ιατροσοφικό Μαχαιρά αναφέρεται ότι τα φίδια αγαπούν το µάρανθο.

Να σημειώσουμε ότι από σύγχρονες έρευνες γύρω από τις ιδιότητες του µάρανθου έχει εξακριβωθεί ότι καταπολεμά το δηλητήριο των μανιταριών και έχει ευεργετικές ιδιότητες σε παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος.

Περιέχουν αιθέριο λάδι µε κύρια συστατικά την ανηθόλη και τη φενχόνη, στην τελευταία οφείλεται και η χαρακτηριστική του μυρωδιά, φλαβονοειδή, λιπαρό λάδι, λευκωματούχες ουσίες, σάκχαρο, κάλιο και άλλα συστατικά.

Γενικά ο µάρανθος είναι ένα φαρμακευτικό φυτό που χρησιμοποιείται για τις παθήσεις του αναπνευστικού, ιδιαίτερα του γαστρεντερικού και του ουροποιητικού συστήματος. Δε σταματούν όμως µέχρι εδώ οι ευεργετικές του Ιδιότητες.

Αναλυτικά αυτές είναι.

- Τονωτικές: τονώνει το νευρικό σύστημα και αυξάνει τη δυνατότητα του οργανισμού για δουλειά.

«Υπερτασικές: είναι από τα λίγα βότανα που ψηλώνουν την πίεση.

«Ορεκτικές: ανοίγει την όρεξη και βοηθά σε νευρικές ανορεξίες.

«Διουρητικές: βοηθά σε δυσκολία ούρησης, σε πέτρες στα νεφρά διαλύοντας τες και βοηθώντας στην απόρριψη τους, σε κυστίτιδες και σε αρθριτικά.

«Χωνευτικές: εκτός από την ιδιότητα του να κάνει τα φαγητά ευκολοχώνευτα, όταν αυτά ετοιμαστούν µε την προσθήκη µάρανθου, βοηθά στη χώνεψη των λιπαρών ουσιών και µε τον τρόπο αυτό ρίχνει το επίπεδο λίπους στο αίμα, όπως χοληστερόλη και τριγλυκερίδια, βοηθά σε προσπάθειες για αδυνάτισμα και ενεργοποιεί τα έντερα σε περιπτώσεις ατονίας.

- Σπασμολυτικές: βοηθά σε κολικούς των νεφρών και των εντέρων, σε ανεξήγητους κοιλόπονους στα παιδιά, σε αέρια στο στομάχι και στα έντερα, σε παράσιτα, σε νευρικούς εμετούς και αναγούλες και φουσκώματα.

- Αποχρεμπτικές: σε περιπτώσεις βήχα, φλεγμάτων, κοκίτη και ερεθισμούς του αναπνευστικού συστήματος, όπως λαρυγγίτιδα και φαρυγγίτιδα.

- Αντιασθματικές: σε κρίση άσθματος και µε µικρές ποσότητες σπόρων µάρανθου και εισπνέει τον καπνό ο ασθµατικός και ανακουφίζεται.

- Εμμηναγωγές: ρυθμίζει τις ανωμαλίες περιόδου, ειδικά την καθυστέρηση περιόδου.

- Γαλακταγωγικές: είναι ένα από τα βότανα που βοηθά τις λεχώνες να αυξήσουν το γάλα τους,

- Αντιφλογιστικές: το νερό των σπόρων του µε εξωτερική χρήση βοηθά σε δερματικές φλογώσεις και σε πονεμένα μάτια, σε περιπτώσεις μάλιστα που οι φλογώσεις απειλούν µε τύφλωση.

Τέλος πιστεύεται ότι έχει αφροδισιακές ιδιότητες.

Οι σπόροι του, όντας έντονα αρωματικοί, βοηθούν στον αρωματισμό του στόματος, ειδικά σε προβλήματα κακοσμίας του στόματος και βοηθούν επίσης τα άτομα που θέλουν να κάνουν δίαιτα αδυνατίσματος γιατί µασώντας τους σπόρους αυτούς καταλαγιάζει το αίσθημα πείνας που νιώθουν όταν ξεκινούν µια κούρα αδυνατίσματος.

Αξίζει τον κόπο να αναφέρουμε ότι οι σπόροι από µάρανθο ήταν ένα από τα πράγματα που μετέφεραν παλιά οι στρατιώτες µαζί τους, ειδικά όταν ξεκινούσαν σε μακρινές εκστρατείες, γιατί µε αυτούς καταλάγιαζαν την πείνα τους.

Το κατάπλασμα από λειωμένα φύλλα του, βοηθά σε µαστίτιδες να διαλυθεί η φλεγμονή. Το ίδιο βοηθά σε δαγκώματα εντόμων, φιδιών, σε σπυράκια και πληγές.

Ο µάρανθος χρησιμοποιείται φρέσκος και ξηρός, ωµός και µαγειρευµένος.

Σε σαλάτες φρέσκος σαν λαχανικό, ξηρός σαν άρτυμα σε φαγητά, σούπες και σάλτσες για τις ορεκτικές και χωνευτικές του ιδιότητες.

ΕΓΧΥΜΑ: Αφήνουμε τα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό, τα σουρώνουμε και πίνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 1 με 2 κουταλάκια βότανο, σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού με νερό και πίνουμε 3 φορές την ημέρα. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για πέταλα, άνθη, φύλλα και όλα τα αρωματικά βότανα.

*ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: Για εξοικονόμηση χρόνου, από το προηγούμενο βράδυ ή το πρωινό μας, ετοιμάζουμε ένα (ολοήμερο) ρόφημα, το βάζουμε σε γυάλινο μπουκάλι ή παγούρι, και το πίνουμε ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, καθόλη την περίοδο της ημέρας (από το πρωί έως το βράδυ).

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 3 με 6 κουταλάκια βότανο, σε ποσότητα 3 φλυτζάνια του τσαγιού νερό, το φτιάχνουμε μόνο 1 φορά και το πίνουμε έως ότου τελειώσει.

* Συμβουλές & Μυστικά :

Έμβρεγµα: Αφήνουμε σπασμένους σπόρους του σε νερό για ένα βράδυ. Το πρωί σουρώνουμε και παίρνουμε µια κουταλιά της σούπας κάθε µισή ώρα, όταν έχουμε αναγούλες, μέχρις ότου υποχωρήσει το πρόβλημα.

Αφέψημα: Βράζουμε 2 κουταλιές της σούπας σπασμένους σπόρους µάρανθου σε µισό λίτρο νερό, µέχρι να μείνει το µισό. Σουρώνουμε και φυλάμε.

Πίνουμε ένα ποτηράκι του λικέρ µισή ώρα πριν από κάθε γεύμα. Επίσης ο ατμός του µάρανθου ωφελεί και μπορεί να βοηθήσει σε περιπτώσεις κώφωσης. Απλά µε ένα χωνί κατευθύνουμε τον ατμό, στο αυτί που έχει πρόβλημα ακοής.

Μετά από τη διαδικασία αυτή είναι φρόνιμο να κλείουµε το αυτί µε λίγο βαμβάκι και να μένουμε περιορισμένοι στο σπίτι για μία ώρα περίπου.

Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί για μέρες και να έχουμε υπομονή και πίστη ότι θα βοηθήσει.

1ο αφέψημα του µάρανθου χρησιμοποιείται για όλες τις ευεργετικές του ιδιότητες.

Υπάρχουν και ενισχυμένες συνταγές µε άλλα φαρμακευτικά φυτά για συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως.

Πέτρες στα νεφρά: Βράζουµε µαλλιά της σιταροπούλλας, σε ένα λίτρο νερό για πέντε λεπτά. προσθέτουμε 2 κουταλάκια του καφέ σπόρους µάρανθου και αφήνουμε να βράσουν µαζί ακόµη 5 λεπτά σβήνουμε και αφήνουμε να κρυώσει.

Όταν κρυώσει, μπορούμε να το πιούμε σαν νερό, κρύο. Όσο περισσότερο πιούμε, τόσο πιο καλό και γρήγορο αποτέλεσμα θα έχουμε.

Σε 2 ποτήρια νερό βράζουμε 2 κουταλάκια του καφέ σπόρους µάρανθου και 10 φύλλα πορτοκαλιάς για ὁ λεπτά. Πίνουμε κάθε πρωί νηστικοί µισό ποτήρι από το αφέψημα αυτό.

Ορεκτικό και τονωτικό κρασί: Βράζουμε 2 κουταλιές της σούπας σπόρους του µάρανθου σε µισό λίτρο μαύρο κρασί για λίγα λεπτά, αφήνουμε να κρυώσει, το σουρώνουμε και φυλάμε σε καλά κλειστό μπουκάλι.

Πίνουμε ένα προτηράκι του λικέρ πριν από κάθε φαγητό.

Για θήλασμα: βράζουμε κριθάρι σε νερό, μέχρις ότου σκάσουν οι σπόροι του κριθαριού, προσθέτουμε φύλλα ή σπόρους µάρανθου και αφήνουμε να βράσουν για λίγα λεπτά ακόμη. Σουρώνουμε και φυλάμε.

Από το αφέψημα αυτό πίνει η λεχώνα αντί για νερό.

Υπάρχει άλλη µια προετοιμασία, που μπορούμε να ακολουθήσουμε, πολύ πιο εύκολη. Σε ένα λίτρο νερό διαλύουμε 10-20 σταγόνες αιθέριο λάδι µάρανθου, που το έχουμε πρώτα διαλύσει σε λίγο γάλα.

Το παρασκεύασμα αυτό όμως µπορεί να φέρει υπεραιμία στα όργανα της πυέλου µε αποτέλεσμα µητρορραγίες και σε εγκύους αποβολές.

Για στομαχόπονους: Βράζουμε ένα κουταλάκι του καφέ κοπανισµένους σπόρους µάρανθου σε ένα ποτήρι γάλα για λίγα λεπτά, σουρώνουµε, γλυκαίνουµε κατά βούληση και πίνουμε.

Είναι αποτελεσματικό σε κολικούς εντέρων και στομάχου. Για µικρά παιδιά µε κολικούς πόνους που οφείλονται σε κακή χώνεψη και αέρια στα έντερα, αφήνουμε ένα κουταλάκι του καφέ σπασμένους σπόρους για 10 λεπτά σε ένα ποτήρι ζεστό νερό, σουρώνουμε, γλυκαίνουμε και δίνουμε στο παιδί 1-2 κουταλάκια του καφέ.

Οι σπόροι του χρησιμοποιούνται για αρωματισμό διαφόρων λικέρ όπως το Ratafia και το Generi. Ο µάρανθος μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κουζίνα σαν άρτυμα σε κρέας, ψάρια, ψωμιά, σούπες και σαλάτες.

Στη ζωοτεχνία χρησιμοποιούνται οι σπόροι του µάρανθου, σε περιπτώσεις φουσκωμάτων των ζώων και όταν θέλουν να αυξήσουν την παραγωγή γάλακτος, βράζουν μία φούχτα σπόρους του σε νερό και προσθέτουν το νερό αυτό στο νερό ποτίσματος των ζώων.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Η γεύση προέρχεται από έλαια στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών. Το κόψιμο ή η άλεση σπάει τα κυτταρικά τοιχώματα και απελευθερώνει τη γεύση.

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

Η ξήρανση των βοτάνων σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει απώλεια γεύσης και ιδιοτήτων.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Ο αγνός ο λυγός, η γνωστή αγνιά ή ακνιά, µυριτζιά και λυγαριά, ανήκει στην οικογένεια των Βερβενίδων.

Είναι πολυετές, φυλλοβόλο και πολύκλωνο μικρό δένδρο η θάμνος, που µπορεί να φθάσει τα 2 µέτρα ύψος.

Έχει φύλλα αντίθετα µε μακρύ µίσχο, παλαμόλοβα µε 5-7 στενόµακρους λοβούς, χνουδωτά στην κάτω επιφάνεια.

Τα άνθη του είναι µικρά βιολετιά, ρόδινα ή άσπρα και βρίσκονται σε ακραίες διακλαδισµένες ταξιανθίες.

Ο καρπός του είναι μαύρη δρύπη και μοιάζει µε το μαύρο πιπέρι. Ανθίζει από τον Ιούνη µέχρι το Δεκέμβρη και το συναντούμε σε υγρά και αμμώδη εδάφη, κυρίως στα πεδινά.

Γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια, η λυγαριά συμβόλιζε την αγνότητα.

Καταγράφεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες, κατά τα Ελευσίνια, όταν γιόρταζαν τα Θεσμοφόρια, για να µην μπαίνουν στον πειρασμό, όταν θα έβλεπαν τα νεαρά κορίτσια και τις ιέρειες, έστρωναν το βράδυ να κοιμηθούν τα «παρθενικά» κρεβάτια, όπως τα αποκαλούσαν, καμωμένα µε ανθισμένες κορυφές λυγαριάς, γιατί πίστευαν ότι η λυγαριά απομάκρυνε τους πειρασμούς.

Η λυγαριά θεωρείται ότι κατευνάζει τις σεξουαλικές ορμές.

Κατά το Μεσαίωνα οι σπόροι της λυγαριάς αποκαλούνταν «το πιπέρι των μοναχών» για την ιδιότητα αυτή της λυγαριάς, ελέγετο δε ότι οι μοναχοί έφτιαχναν από τους καρπούς της λυγαριάς ένα σιρόπι που το έπαιρναν, γιατί πίστευαν ότι απομακρύνει τους πειρασμούς.

Οι καρποί της έχουν κατευναστικές, διουρητικές και ορεκτικές ιδιότητες και συστήνονται σε στομαχικούς πόνους, σε υστερία, σε άτοµα που έχουν χρίσει πρόσφατα από αγαπημένο πρόσωπο, σε ανορεξίες και προβλήματα του ουροποιητικού συστήματος.

Τα φύλλα και οι σπόροι της λειωμένοι σαν κατάπλασµα βοηθούν να διαλυθούν σπυριά, αποστήµατα και αιµατάδες, καταπραΰνουν τους πόνους από δάγκωμα φιδιού, καταπραΰνουν και θεραπεύουν τις φλεγμονές των ματιών.

Τα άνθη της διώχνουν τις μύγες, μάλιστα αναφέρεται ότι οι μύγες είτε φεύγουν είτε αν καθίσουν στα άνθη αυτά, ψοφούν.

Χρησιμοποιούνται οι ανθισμένες κορυφές της στα χωριά στη φωλιά της κλώσσας, για να την προφυλάξουν από τα «φτειρούθκια».

ΕΓΧΥΜΑ: Αφήνουμε τα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό, τα σουρώνουμε και πίνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 1 με 2 κουταλάκια βότανο, σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού με νερό και πίνουμε 3 φορές την ημέρα. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για πέταλα, άνθη, φύλλα και όλα τα αρωματικά βότανα.

*ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: Για εξοικονόμηση χρόνου, από το προηγούμενο βράδυ ή το πρωινό μας, ετοιμάζουμε ένα (ολοήμερο) ρόφημα, το βάζουμε σε γυάλινο μπουκάλι ή παγούρι, και το πίνουμε ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, καθόλη την περίοδο της ημέρας (από το πρωί έως το βράδυ).

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 3 με 6 κουταλάκια βότανο, σε ποσότητα 3 φλυτζάνια του τσαγιού νερό, το φτιάχνουμε μόνο 1 φορά και το πίνουμε έως ότου τελειώσει.

* Συμβουλές & Μυστικά :

Από το ιατροσοφικό Μαχαιρά διαβάζουμε: Έπαρε κάµποσα φύλλα αδγιάς, βράσε τα καλά µε νερόν και βάλε απ᾿ αυτό το ζουμί στο στόμα σου και κράτησε το ώραν πολλήν, δυό και τρεις φορές και θεραπεύεσαι.

* Η συνταγή αυτή αναφέρεται! για τις αιµορραγίες των ούλων.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Η γεύση προέρχεται από έλαια στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών. Το κόψιμο ή η άλεση σπάει τα κυτταρικά τοιχώματα και απελευθερώνει τη γεύση.

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

Η ξήρανση των βοτάνων σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει απώλεια γεύσης και ιδιοτήτων.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Το πιμπινέλλι το άνισο, ο κοινός σε όλους µας γλυκάνισος, ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδανθών.

Είναι φυτό µονοετές µε ακραίες διακλαδώσεις. Τα φύλλα της βάσης είναι πλατιά ωοειδή, ακανόνιστα οδοντωτά, ελαφρά χνουδωτά, ενώ αυτά του βλαστού είναι 2-5 πτερόλοβα.

Τα άνθη του είναι άσπρα ή ρόδινα και βρίσκονται σε ακραία σκιάδια. Καλλιεργείται για τους αρωματικούς καρπούς του. Στην κυπριακή χλωρίδα συναντούμε τρία αυτοφυή είδη που ανήκουν και αυτά στην κατηγορία των φαρμακευτικών φυτών.

Ο γλυκάνισος ήταν από παλιά γνωστός σαν φαρμακευτικό φυτό και σαν καρύκευμα.

Οι Ρωμαίοι στα επίσηµα γεύματα τους πρόσφεραν ένα γλύκισμα από γλυκάνισο. Οι γευστικές του ιδιότητες χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική, αρτοποιία και ποτοποιία.

Το γνωστό µας ούζο και το λικέρ ανιζέτ, παρασκευάζονται από γλυκάνισο, ενώ πολλά άλλα ποτά αρωματίζονται από τους σπόρους του γλυκάνισου ακόµη και η κυπριακή ζιβανία.

Οι σπόροι του γλυκάνισου αποτελούν το πρώτο πρόχειρο µέσο για χρόνια τώρα, για ένα ηρεμιστικό τσάι για πολλές περιπτώσεις και για όλες τις ηλικίες.

Από τα άγρια φυτά χρησιμοποιούμε τις ρίζες τους. Περιέχουν αιθέριο λάδι µε κύριο συστατικό την ανηθόλη, λιπαρό λάδι, λευκωματούχες ουσίες,

ζάχαρη, βλέννα, χολίνη, κετόνες, οργανικά οξέα, ρητίνες και ανόργανα άλατα.

Οι σπόροι του γλυκάνισου έχουν αποχρεπτικές, αντισηπτικές, σπασµολυτικές, εφιδρωτικές, αντιπυρετικές, αντιφυσιτικές και αφροδισιακές ιδιότητες, βοηθούν στη διαδικασία της πέψης και αυξάνουν το γάλα στις λεχώνες.

Το αφέψηµα του γλυκάνισου είναι σε όλες τις μητέρες γνωστό, σαν το πιο πρόχειρο µέσο για την καταπολέμηση των παιδικών κοιλόπονων από τη βρεφική ηλικία, αλλά και σαν ένα ευχάριστο ρόφημα, που βοηθά τις λεχώνες να αυξήσουν το γάλα τους.

Για στοµαχικές ανωμαλίες που οφείλονται σε δυσπεψίες, αέρια στο στομάχι και τα έντερα. σε κολικούς των εντέρων ακόµη και σε νευρικούς εμετούς ένα ποτήρι τσάι γλυκάνισσου, ηρεμεί και καταπολεµά όλα αυτά τα προβλήµατα γιατί είναι ευστόµαχο, διώχνει τα αέρια και εξαλείφει τις ενοχλήσεις που προκαλούν.

Ίο αιθέριο έλαιο που περιέχουν, ρευστοποιεί τα φλέγματα και βοηθά στην απόρριψη τους. Για το λόγο αυτό συστήνεται σε βήχα, βρογχικά, λαρυγγίτιδα, φαρυγγίτιδα, άσθµα και βράχνιασμα.

Σαν αφροδισιακό καταπολεµά την ψυχρότητα και βοηθά να ξεπεραστούν σεξουαλικά προβλήματα που οφείλονται κυρίως σε ψυχολογικά προβλήματα.

Σαν αντισηπτικό και σπασμµολυτικό συστήνεται σε φλογώσεις του συροποιητικού και πέτρες στα νεφρά και κύστη.

Η ρίζα από τα αυτοφυή φυτά του είδους πιμπινέλλα χρησιμοποιείται σε αφέψημα για την καταπολέμηση των αναπνευστικών προβλημάτων, όπως έχουµε περιγράψει πιο πάνω, σε φλεγμονές του ουροποιητικού, σε πέτρες στα νεφρά, σε ρευματισμούς και σε ποδάγρα.

Οι ρίζες αυτές, βρασµένες σε νερό µέχρι να γίνουν λαπάς, χρησιμοποιούνται µε καταπλάσµατα για να διαλύσουν οιδήµατα και αιµατάδες.

ΕΓΧΥΜΑ: Αφήνουμε τα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό, τα σουρώνουμε και πίνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 1 με 2 κουταλάκια βότανο, σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού με νερό και πίνουμε 3 φορές την ημέρα. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για πέταλα, άνθη, φύλλα και όλα τα αρωματικά βότανα.

*ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: Για εξοικονόμηση χρόνου, από το προηγούμενο βράδυ ή το πρωινό μας, ετοιμάζουμε ένα (ολοήμερο) ρόφημα, το βάζουμε σε γυάλινο μπουκάλι ή παγούρι, και το πίνουμε ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, καθόλη την περίοδο της ημέρας (από το πρωί έως το βράδυ).

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 3 με 6 κουταλάκια βότανο, σε ποσότητα 3 φλυτζάνια του τσαγιού νερό, το φτιάχνουμε μόνο 1 φορά και το πίνουμε έως ότου τελειώσει.

* Συμβουλές & Μυστικά :

* Χρησιμοποιούμε τους σπόρους ζεστούς σαν κατάπλασμα για να διαλύσουµε τα αιµατώματα και τις µαστίτιδες.

Αφέψημα: Σε κολικούς βράζουµε το γλυκάνισο σε ένα ποτήρι γάλα και πίνουμε. Για προβλήµατα αναπνευστικού και γαστροεντερικού, μπορούμε να ενισχύσουµε το αφέψημα, προσθέτοντας ίση ποσότητα σπόρους µάρανθου.

Αιθένιο λάδι: Το αιθέριο λάδι του γλυκάνισου το χρησιμοποιούμε για αναπνευστικά προβλήματα και το παίρνουμε µε μέλι. Σε µια κουταλιά µέλι προσθέτουμε 2-3 σταγόνες αιθέριο λάδι, το αναμειγνύοὺυµε καλά και το κρατούµε στο στόµα όσο περισσότερο μπορούμε και το καταπίνουµε σιγά-σιγά.

Λικέρ: Αφήνουμε 40 γραμμάρια χοντροκοπανισµένους σπόρους γλυκάνισου, 1 γραμμάριο κοπανισµένη κανέλλα και µισό κιλό µέλι σε ένα λίτρο ούζο για έξι εβδομάδες, ανακατεύοντας το συχνά. Σουρώνουµε και φυλάμε το λικέρ σε μπουκάλια που κλείνουν καλά, σε δροσερό µέρος. Το θεραπευτικό αυτό λικέρ χρησιµοποιείται για προβλήματα αεροφαγίας. Παίρνουμε ένα ποτηράκι του λικέρ µετά από τα γεύματα. *Καλά είναι πάντως να αποφεύγοµε να το χρησιμοποιούμε συνέχεια για πολύ καιρό και σε µεγάλες ποσότητες.

Αφέψημα μεικτό: Βράζουµε ίσα µέρη από γλυκάνισσο, χαμομήλι, κανέλλα και μουσκοκάρφι µαζί µε λίγους κόκκους μαύρο πιπέρι σε ενάµιση λίτρο νερό µέχρι να μείνει το µισό υγρό. Σουρώνουµε και πίνουμε ζεστό, αφού το γλυκάνουμε κατά βούληση, σε δοσολογία τρία ποτήρια την ηµέρα.

Συνάµα συστήνεται µε το αφέψημα αυτό να κάνουμε εντριβές στη µέση και χαμηλά στην κοιλιακή χώρα. Η διαδικασία αυτή συστήνεται σε ακανόνιστη περίοδο και συνεχίζουμε µέχρις ότου τακτοποιηθεί η περίοδος.

Kρέµα: Μια πολύ παλιά συνταγή που χρησιμοποιούσαν για την καταπολόµηση της µαλάριας είναι και η ακόλουθη:

Κοπάνιζαν τους σπόρους του γλυκάνισου να γίνουν σκόνη, τους δούλευαν µε μέλι να γίνει µια παχύρευστη κρέµα και έδιδαν στον άρρωστο ένα κουταλάκι του καφέ πρωί και βράδυ πριν από το φαγητό.

Παλιά συνταγή: Μια άλλη επίσης παλιά συνταγή συστήνει να καίμε τους σπόρους του γλυκάνισου και να εισπνέουµε τον καπνό τους. Είναι άριστο αποχρεπτικό µέσο.

Βρώσιμο: Η λαϊκή θυμοσοφία συστήνει να δώσουμε στα επιληπτικά παιδιά να τρώνε σπόρους γλυκάνισου γιατί τα βοηθά να ξεπεράσουν το πρόβληµα της επιληψίας.

* Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί

Σημείωση:

Η γεύση προέρχεται από έλαια στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών. Το κόψιμο ή η άλεση σπάει τα κυτταρικά τοιχώματα και απελευθερώνει τη γεύση.

Τα αποξηραμένα βότανα μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά έως και ένα χρόνο σε δροσερό, ξηρό, σκοτεινό μέρος.

Η ξήρανση των βοτάνων σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει απώλεια γεύσης και ιδιοτήτων.

* Προειδοποιήσεις:

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Ο αστεροειδής γλυκάνισος προέρχεται από το βόρειο Βιετνάμ και τα δάση της νότιας Κίνας και καλλιεργείται σε διάφορες περιοχές, κυρίως στην Τζαμάικα και σε ορισμένες τροπικές χώρες της Ασίας.

Αυτό το είδος είναι ένα μικρό δέντρο, 6 - 8 m ύψος, γκρι - καφέ φλοιός, πράσινα κλαδιά, λείος, με κορώνα κωνική έως σφαιρική. Όλα τα μέρη του δέντρου έχουν μια ευχάριστη αρωματική μυρωδιά.

Κατά τον 17ο αιώνα ο αστεροειδής γλυκάνισος ήταν υποκατάστατο του γλυκάνισου στα εμπορικά ποτά.

Ο σπόρος γλυκάνισου και ο αστεροειδής γλυκάνισος προέρχονται από δύο εντελώς διαφορετικά φυτά με προέλευση από διαφορετικά μέρη του κόσμου.

Και τα δύο έχουν παρόμοια γευστικά προφίλ επειδή μοιράζονται το αιθέριο έλαιο ανηθόλης, αν και ο αστεροειδής γλυκάνισος θεωρείται πιο πικρός και ποώδης.

Ο (κινέζικος αστεροειδής γλυκάνισος) χρησιμοποιείται εδώ και πολύ καιρό στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική και τη βιομηχανία τροφίμων με τις δράσεις που διώχνουν το κρύο, ρυθμίζουν τη ροή του IQ και ανακουφίζουν από τον πόνο.

Όπως και στον γλυκάνισο "Pimpinella anisum"

Είναι διουρητικό, ορεκτικό, εφιδρωτικό και διαλυτικό, στυπτικό και σπασμολυτικό. Συστήνεται σε ίκτερο, ψαμμιάσεις και φλεγμονές των νεφρών, πλευρίτιδα, πυρετούς, σε δερµατικά προβλήµατα, όπως εξανθήµατα, ψωρίαση, ακμή, ευλογιά και σκούρες κηλίδες, για υδρωπικία και σε παχυσαρκία.

Είναι επίσης αιμοκαθαρτικό και τονώνει τη λειτουργία του συκωτιού.

Παλιά το σύστηναν για θεραπεία της επιληψίας, σήµερα όµως το χρησιμοποιούν µόνο για διαταραχές νευρικής προέλευσης, όπως στοµαχόπονοι, αϋπνία, ίλιγγοι και υστερία.

Αυξάνει το σάκχαρο στο αίμα, όµως βοηθά τους υπερτασικούς να ρίξουν την πίεση τους, γιατί τα γλυκοσίδια πού περιέχει είναι υποτασικά. Όσοι όμως έχουν Ψηλό σάκχαρο στο αίμα, θα πρέπει να το αποφεύγουν.

ΕΓΧΥΜΑ: Αφήνουμε τα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό, τα σουρώνουμε και πίνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 1 με 2 κουταλάκια βότανο, σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού με νερό και πίνουμε 3 φορές την ημέρα. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για πέταλα, άνθη, φύλλα και όλα τα αρωματικά βότανα.

*ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: Για εξοικονόμηση χρόνου, από το προηγούμενο βράδυ ή το πρωινό μας, ετοιμάζουμε ένα (ολοήμερο) ρόφημα, το βάζουμε σε γυάλινο μπουκάλι ή παγούρι, και το πίνουμε ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, καθόλη την περίοδο της ημέρας (από το πρωί έως το βράδυ).

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 3 με 6 κουταλάκια βότανο, σε ποσότητα 3 φλυτζάνια του τσαγιού νερό, το φτιάχνουμε μόνο 1 φορά και το πίνουμε έως ότου τελειώσει.

* Συμβουλές & Μυστικά :

Αφέψημα: Σε κολικούς βράζουµε το γλυκάνισο σε ένα ποτήρι γάλα και πίνουμε. Για προβλήµατα αναπνευστικού και γαστροεντερικού, μπορούμε να ενισχύσουµε το αφέψημα, προσθέτοντας ίση ποσότητα σπόρους µάρανθου.

Αιθένιο λάδι: Το αιθέριο λάδι του γλυκάνισου το χρησιμοποιούμε για αναπνευστικά προβλήματα και το παίρνουμε µε μέλι. Σε μία κουταλιά µέλι προσθέτουμε 2-3 σταγόνες αιθέριο λάδι, το αναμειγνύουµε καλά και το κρατούµε στο στόµα όσο περισσότερο μπορούμε και το καταπίνουµε σιγά-σιγά.

Λικέρ: Αφήνουμε 40 γραμμάρια χοντροκοπανισµένους σπόρους γλυκάνισου, 1 γραμμάριο κοπανισµένη κανέλλα και µισό κιλό µέλι σε ένα λίτρο ούζο για έξι εβδομάδες, ανακατεύοντάς το συχνά. Σουρώνουµε και φυλάμε το λικέρ σε μπουκάλια που κλείνουν καλά, σε δροσερό µέρος. Το θεραπευτικό αυτό λικέρ χρησιµοποιείται για προβλήματα αεροφαγίας. Παίρνουμε ένα ποτηράκι του λικέρ µετά από τα γεύματα. *Καλά είναι πάντως να αποφεύγοµε να το χρησιμοποιούμε συνέχεια για πολύ καιρό και σε µεγάλες ποσότητες.

Αφέψημα μεικτό: Βράζουµε ίσα µέρη από γλυκάνισσο, χαμομήλι, κανέλλα και μουσκοκάρφι µαζί µε λίγους κόκκους μαύρο πιπέρι σε ενάµιση λίτρο νερό µέχρι να μείνει το µισό υγρό. Σουρώνουµε και πίνουμε ζεστό, αφού το γλυκάνουμε κατά βούληση, σε δοσολογία τρία ποτήρια την ηµέρα. Συνάµα συστήνεται µε το αφέψημα αυτό να κάνουμε εντριβές στη µέση και χαμηλά στην κοιλιακή χώρα. Η διαδικασία αυτή συστήνεται σε ακανόνιστη περίοδο και συνεχίζουμε μέχρις ότου τακτοποιηθεί η περίοδος.

Kρέµα: Μια πολύ παλιά συνταγή που χρησιμοποιούσαν για την καταπολόµηση της µαλάριας είναι και η ακόλουθη:

Κοπάνιζαν τους σπόρους του γλυκάνισου να γίνουν σκόνη, τους δούλευαν µε μέλι να γίνει µια παχύρευστη κρέµα και έδιδαν στον άρρωστο ένα κουταλάκι του καφέ πρωί και βράδυ πριν από το φαγητό.

Παλιά συνταγή: Μια άλλη επίσης παλιά συνταγή συστήνει να καίμε τούς σπόρους του γλυκάνισου και να εισπνέουµε τον καπνό τους. Είναι άριστο αποχρεπτικό µέσο.

Βρώσιμο: Η λαϊκή θυμοσοφία συστήνει να δώσουμε στα επιληπτικά παιδιά να τρώνε σπόρους γλυκάνισου γιατί τα βοηθά να ξεπεράσουν το πρόβληµα της επιληψίας.

*  Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί 

Σημείωση:

Η γεύση προέρχεται από έλαια στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών. Το κόψιμο ή η άλεση σπάει τα κυτταρικά τοιχώματα και απελευθερώνει τη γεύση.

Τα αποξηραμένα βότανα μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά έως και ένα χρόνο σε δροσερό, ξηρό, σκοτεινό μέρος.

Η ξήρανση των βοτάνων σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει απώλεια γεύσης και ιδιοτήτων.

*  Προειδοποιήσεις:

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.

Το πιμπινέλλι το άνισο, 0 κοινός σε όλους µας γλυκάνισος, ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδανθών.
Τα βιολογικά βότανα είναι φυτά που φημίζονται για τα φαρμακευτικά τους οφέλη, τη γεύση και το άρωμα τους.

Βιολογικά συμβολίζει τον τρόπο παραγωγής των τροφίμων, τη γεωργική διαδικασία. Μια μέθοδος βιολογικής καλλιέργειας συνίσταται στη λήψη υπόψη φυτών, ανθρώπων και ζώων.

Τα βιολογικά τρόφιμα πρέπει να πληρούν ορισμένες οδηγίες για να λάβουν σήμα ποιότητας. Όλα αυτά τα κάνει ακόμη πιο ισχυρά και αποτελεσματικά.

Είναι φυτό µονοετές µε ακραίες διακλαδώσεις. Τα φύλλα της βάσης είναι πλατιά ωοειδή, ακανόνιστα οδοντωτά, ελαφρά χνουδωτά, ενώ αυτά του βλαστού είναι 2-5 πτερόλοβα. Τα άνθη του είναι άσπρα ή ρόδινα και βρίσκονται σε ακραία σκιάδια.

Καλλιεργείται για τους αρωματικούς καρπούς του. Στην κυπριακή χλωρίδα συναντούμε τρία αυτοφυή είδη που ανήκουν και αυτά στην κατηγορία των φαρμακευτικών φυτών.

Ο γλυκάνισος ήταν από παλιά γνωστός σαν φαρμακευτικό φυτό και σαν καρύκευμα. Οι Ρωμαίοι στα επίσηµα γεύματα τους πρόσφεραν ένα γλύκισμα από γλυκάνισο.

Οι γευστικές του ιδιότητες χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική, αρτοποιία και ποτοποιία.

Το γνωστό µας οὐζο και το λικέρ ανιζέτ, παρασκευάζονται από γλυκάνισο, ενώ πολλά άλλα ποτά αρωματίζονται από τους σπόρους του γλυκάνισου ακόµη και η κυπριακή ζιβανία.

Οι σπόροι του γλυκάνισου αποτελούν το πρώτο πρόχειρο µέσο για χρόνια τώρα, για ένα ηρεμιστικό τσάι για πολλές περιπτώσεις και για όλες τις ηλικίες.

Από τα άγρια φυτά χρησιμοποιούμε τις ρίζες τους. Περιέχουν αιθέριο λάδι µε κύριο συστατικό την ανηθόλη, λιπαρό λάδι, λευκωματούχες ουσίες, ζάχαρη, βλέννα, χολίνη, κετόνες, οργανικά οξέα, ρητίνες και ανόργανα άλατα.

Οι σπόροι του γλυκάνισου έχουν αποχρεπτικές, αντισηπτικές, σπασµολυτικές, εφιδρωτικές, αντιπυρετικές, αντιφυσιτικές και αφροδισιακές ιδιότητες, βοηθούν στη διαδικασία της πέψης και αυξάνουν το γάλα στις λεχώνες.

Το αφέψηµα του γλυκάνισου είναι σε όλες τις μητέρες γνωστό σαν το πιο πρὀχειρο µέσο για την καταπολέμηση των παιδικών κοιλόπονων από τη βρεφική ηλικία, αλλά και σαν ένα ευχάριστο ρόφημα, που βοηθά τις λεχώνες να αυξήσουν το γάλα τους.

Για στοµαχικές ανωμαλίες που οφείλονται σε δυσπεψίες, αέρια στο στομάχι και τα έντερα. σε κολικούς των εντέρων ακόµη και σε νευρικούς εμετούς ένα ποτήρι τσάι γλυκάνισσου, ηρεμεί και καταπολεµά όλα αυτά τα προβλήµατα γιατί είναι ευστόµαχο, διώχνει τα αέρια και εξαλείφει τις ενοχλήσεις που προκαλούν.

Ίο αιθέριο έλαιο που περιέχουν, ρευστοποιεί τα φλέγματα και βοηθά στην απόρριψη τους. Για το λόγο αυτό συστήνεται σε βήχα, βρογχικά, λαρυγγίτιδα, φαρυγγίτιδα, άσθµα και βράχνιασμα.

Σαν αφροδισιακό καταπολεµά την ψυχρότητα και βοηθά να ξεπεραστούν σεξουαλικά προβλήματα που οφείλονται κυρίως σε ψυχολογικά προβλήματα.

Σαν αντισηπτικό και σπασμµολυτικό συστήνεται σε φλογώσεις του συροποιητικού και πέτρες στα νεφρά και κύστη.

Η ρίζα από τα αυτοφυή φυτά του είδους πιμπινέλλα χρησιμοποιείται σε αφέψημα για την καταπολέμηση των αναπνευστικών προβλημάτων, όπως έχουµε περιγράψει πιο πάνω, σε φλεγμονές του ουροποιητικού, σε πέτρες στα νεφρά, σε ρευματισμούς και σε ποδάγρα.

Οι ρίζες αυτές, βρασµένες σε νερό µέχρι να γίνουν λαπάς, χρησιμοποιούνται µε καταπλάσµατα για να διαλύσουν οιδήµατα και αιµατάδες.

ΕΓΧΥΜΑ: Αφήνουμε τα βότανα για 15 λεπτά σε καυτό νερό, τα σουρώνουμε και πίνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 1 με 2 κουταλάκια βότανο, σε 1 φλιτζάνι του τσαγιού με νερό και πίνουμε 3 φορές την ημέρα. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται για πέταλα, άνθη, φύλλα και όλα τα αρωματικά βότανα.

*ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ: Για εξοικονόμηση χρόνου, από το προηγούμενο βράδυ ή το πρωινό μας, ετοιμάζουμε ένα (ολοήμερο) ρόφημα, το βάζουμε σε γυάλινο μπουκάλι ή παγούρι, και το πίνουμε ανά τακτικά χρονικά διαστήματα, καθόλη την περίοδο της ημέρας (από το πρωί έως το βράδυ).

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: 3 με 6 κουταλάκια βότανο, σε ποσότητα 3 φλυτζάνια του τσαγιού νερό, το φτιάχνουμε μόνο 1 φορά και το πίνουμε έως ότου τελειώσει.

* Συμβουλές & Μυστικά :

* Χρησιμοποιούμε τους σπόρους ζεστούς σαν κατάπλασμα για να διαλύσουµε τα αιµατώματα και τις µαστίτιδες.

Αφέψημα: Σε κολικούς βράζουµε το γλυκάνισο σε ένα ποτήρι γάλα και πίνουμε. Για προβλήµατα αναπνευστικού και γαστροεντερικού, μπορούμε να ενισχύσουµε το αφέψημα, προσθέτοντας ίση ποσότητα σπόρους µάρανθου.

Αιθένιο λάδι: Το αιθέριο λάδι του γλυκάνισου το χρησιμοποιούμε για αναπνευστικά προβλήματα και το παίρνουμε µε μέλι. Σε μία κουταλιά µέλι προσθέτουμε 2-3 σταγόνες αιθέριο λάδι, το αναμειγνύουµε καλά και το κρατούµε στο στόµα όσο περισσότερο μπορούμε και το καταπίνουµε σιγά-σιγά.

Λικέρ: Αφήνουμε 40 γραμμάρια χοντροκοπανισµένους σπόρους γλυκάνισου, 1 γραμμάριο κοπανισµένη κανέλλα και µισό κιλό µέλι σε ένα λίτρο ούζο για έξι εβδομάδες, ανακατεύοντάς το συχνά. Σουρώνουµε και φυλάμε το λικέρ σε μπουκάλια που κλείνουν καλά, σε δροσερό µέρος. Το θεραπευτικό αυτό λικέρ χρησιµοποιείται για προβλήματα αεροφαγίας. Παίρνουμε ένα ποτηράκι του λικέρ µετά από τα γεύματα. *Καλά είναι πάντως να αποφεύγοµε να το χρησιμοποιούμε συνέχεια για πολύ καιρό και σε µεγάλες ποσότητες.

Αφέψημα μεικτό: Βράζουµε ίσα µέρη από γλυκάνισσο, χαμομήλι, κανέλλα και μουσκοκάρφι µαζί µε λίγους κόκκους μαύρο πιπέρι σε ενάµιση λίτρο νερό µέχρι να μείνει το µισό υγρό. Σουρώνουµε και πίνουμε ζεστό, αφού το γλυκάνουμε κατά βούληση, σε δοσολογία τρία ποτήρια την ηµέρα. Συνάµα συστήνεται µε το αφέψημα αυτό να κάνουμε εντριβές στη µέση και χαμηλά στην κοιλιακή χώρα. Η διαδικασία αυτή συστήνεται σε ακανόνιστη περίοδο και συνεχίζουμε μέχρις ότου τακτοποιηθεί η περίοδος.

Kρέµα: Μια πολύ παλιά συνταγή που χρησιμοποιούσαν για την καταπολόµηση της µαλάριας είναι και η ακόλουθη:

Κοπάνιζαν τους σπόρους του γλυκάνισου να γίνουν σκόνη, τους δούλευαν µε μέλι να γίνει µια παχύρευστη κρέµα και έδιδαν στον άρρωστο ένα κουταλάκι του καφέ πρωί και βράδυ πριν από το φαγητό.

Παλιά συνταγή: Μια άλλη επίσης παλιά συνταγή συστήνει να καίμε τους σπόρους του γλυκάνισου και να εισπνέουµε τον καπνό τους. Είναι άριστο αποχρεπτικό µέσο.

Βρώσιμο: Η λαϊκή θυμοσοφία συστήνει να δώσουμε στα επιληπτικά παιδιά να τρώνε σπόρους γλυκάνισου γιατί τα βοηθά να ξεπεράσουν το πρόβληµα της επιληψίας.

* Καμία αναφορά παρενέργειας δεν έχει καταγραφεί

Σημείωση:

Η γεύση προέρχεται από έλαια στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών. Το κόψιμο ή η άλεση σπάει τα κυτταρικά τοιχώματα και απελευθερώνει τη γεύση.

Όλα τα σκευάσματα βοτάνων μπορούν να αποθηκευτούν αποτελεσματικά σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος, για παράδειγμα μέσα σε ένα ντουλάπι κουζίνας.

Θα πρέπει πάντοτε να ελέγχουμε την ένδειξη ημερομηνίας που ορίζετε από τον κατασκευαστή και η οποία δηλώνει το διάστημα που μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε.

Η ξήρανση των βοτάνων σε πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να προκαλέσει απώλεια γεύσης και ιδιοτήτων.

*  Προειδοποιήσεις:

Η παραπάνω περιγραφή του φυτού, δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση συνταγή.

Η πληροφορίες που αναφέρονται έχουν αντληθεί από ακαδημαϊκά βιβλία, έρευνες, άρθρα και αναφορές καταξιωμένων βοτανολόγων.

Για τον άνθρωπο κάθε ουσία δυνητικώς μπορεί να έχει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα, καθώς αυτό προέρχεται ανάλογα από την ποσότητα της ουσίας που θα μπει στον οργανισμό, και από τη δυνατότητα αυτού να την απομονώσει ή να την αποβάλλει μετά από κάποια επεξεργασία.

Θεωρείτε απαραίτητη η συμβουλή ειδικού πριν από την χρήση του φυτού, καθώς επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας. Να φυλάσσεται μακριά από τα μικρά παιδιά.